Zastosowanie skali poczucia rozszerzenia Ja w miejscu pracy w warunkach polskich

Tomasz Besta, Paweł Jurek

Streszczenie


Artykuł prezentuje polską adaptację skali poczucia rozszerzenia Ja w miejscu pracy (PRJMP). Skala PRJMP jest miarą samoopisową, określającą stopień poczucia rozszerzenia Ja w środowisku pracy. W artykule opisano badanie na dwóch próbach osób pracujących, zróżnicowanych pod względem płci, stażu pracy, zajmowanych stanowisk i wykonywanej pracy (N = 647). Analizy potwierdziły jednoczynnikową strukturę skali oraz wysoką rzetelność narzędzia. Wyniki na skali PRJMP korelują pozytywnie, w sposób oczekiwany z satysfakcją z pracy, przywiązaniem do organizacji i zaangażowaniem w wykonywaną pracę, co świadczy o trafności teoretycznej polskiej wersji skali. Pozwala to uznać skalę PRJMP za przydatne narzędzie do badania poczucia rozszerzania granic własnej osoby wśród osób wykonujących różne zawody.


Słowa kluczowe


psychologia pracy, tożsamość społeczna, satysfakcja z pracy, metody pomiaru

Pełny tekst

PDF

Literatura


Abramis, D.J. (1994). Work Role Ambiguity, Job Satisfaction, and Job Performance: Meta-analysis and Review. Psychological Reports, 75(3), 1411–1433. https://doi.org/10.2466/pr0.1994.75.3f.1411

Allport, G.W. (1961). Pattern and Growth in Personality. London: Holt, Rinehart and Winston.

Andrałojć, M. (2010). Koncepcja włączania innego w Ja w bliskim związku – czyli o spotkaniu psychologii Williama Jamesa ze współczesną psychologią społeczno-poznawczą. Poznańskie Forum Kognitywistyczne. Teksty Pokonferencyjne, 5, 5–14.

Aron, A., Aron, E.N., Smollan, D. (1992). Inclusion of Other in the Self Scale and the Structure of Interpersonal Closeness. Journal of Personality and Social Psychology, 63(4), 596–612. https://doi.org/10.1037/0022-3514.63.4.596

Aron, A., McLaughlin-Volpe, T., Mashek, D., Lewandowski, G., Wright, S.C., Aron, E.N. (2004). Including Others in the Self. European Review of Social Psychology, 15(1), 101–132. https://doi.org/10.1080/10463280440000008

Aron, A., Paris, M., Aron, E.N. (1995). Falling in Love: Prospective Studies of Self-concept Change. Journal of Personality and Social Psychology, 69(6), 1102–1112. https://doi.org/10.1037/0022-3514.69.6.1102

Aron, E.N., Aron, A. (1996). Love and Expansion of the Self: The State of the Model. Personal Relationships,

(1), 45–58. https://doi.org/10.1111/j.1475-6811.1996.tb00103.x

Bakker, A.B., Demerouti, E. (2007). The Job Demands-resources Model: State of the Art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309–328. https://doi.org/10.1108/02683940710733115

Bańka, A., Wołowska, A., Bazińska, R. (2002). Polska wersja Meyera i Allen Skali Przywiązania do Organizacji. Czasopismo Psychologiczne, 8(1), 65–74.

Beaujean, A.A. (2014). Latent Variable Modeling Using R. A Step-by-Step Guide. New York: Routledge.

Cammann, C., Fichman, M., Jenkins, G.D., Klesh, J.R. (1983). Assessing the Attitudes and Perceptions of Organizational Members. W: S.E. Seashore, E.E. Lawler, P.H. Mirvis, C. Cammann (red.), Assessing Organizational Change (s. 71–138). New York: Wiley.

Carr, J.Z., Schmidt, A.M., Ford, J.K., De Shon, R.P. (2003). Climate Perceptions Matter: A Meta-analytic Path Analysis Relating Molar Climate, Cognitive and Affective States, and Individual Level Work Outcomes. Journal of Applied Psychology, 88(4), 605–619. https://doi.org/10.1037/0021-9010.88.4.605

Chen, F.F. (2007). Sensitivity of Goodness of Fit Indexes to Lack of Measurement Invariance. Structural Equation Modeling, 14, 464–504. https://doi.org/10.1080/10705510701301834

Cieciuch, J., Davidov, E., Oberski, D.L., Algesheimer, R. (2015). Testing for Measurement Invariance by Detecting Local Misspecification and an Illustration across Online and Paper-and-pencil Samples. European Political Science, 14(4), 521–538. https://doi.org/10.1057/eps.2015.64

Concha, A. (2009). The Impact of Role Stress on Workers’ Behavior through Job Satisfaction and Organi-

zational Commitment. International Journal of Psychology, 44(3), 187–194. https://doi.org/10.1080/00207590701700511

Coyle-Shapiro, J.A.M., Conway, N. (2005). Exchange Relationships: Examining Psychological Contacts and Perceived Organizational Support. Journal of Applied Psychology, 90(4), 774–781. https://doi.org/10.1037/0021-9010.90.4.774

Croston, D. (2008). Employee Engagement. The ‘People-first’ Approach to Building a Business. Crows Nest: Moonstone Media.

Doroszewicz, K., Gamian-Wilk, M. (2012). Efekt Michała Anioła w bliskich związkach: czy rzeczywiście bliski partner może przyczyniać się do wzmacniania Ja idealnego swojej drugiej połowy? Psychologia Społeczna, 7(1), 7–20.

Gregory, B.T., Albritton, M.D., Osmonbekov, T. (2010). The Mediating Role of Psychological Empowerment on the Relationship between P–O Fit, Job Satisfaction, and In-role Performance. Journal of Business Psychology, 25(4), 639–647. https://doi.org/10.1007/s10869-010-9156-7

Hakanen, J.J., Bakker, A.B., Schaufeli, W.B. (2006). Burnout and Engagement among Teachers. Journal of School Psychology, 43, 495–513. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2005.11.001

Hellriegel, D., Slocum, J.W. (2011). Organizational Behavior (wydanie 13). Belmont, CA: Cengage South-Western.

Hirschfeld, G., von Brachel, R. (2014). Multiple-group Confirmatory Factor Analysis in R – A Tutorial in Measurement Invariance with Continuous and Ordinal Indicators. Practical Assessment, Research & Evaluation, 19(7), 1–12.

Jackson, S.E., Schuler, R.S. (1985). A Meta-analysis and Conceptual Critique of Research on Role Ambiguity and Role Conflict in Work Settings. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 36(1), 16–78. https://doi.org/10.1016/0749-5978(85)90020-2

Juchnowicz, M. (2012). Zaangażowanie pracowników. Sposoby oceny i motywowania. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.

Juchnowicz, M. (2014). Satysfakcja zawodowa pracowników. Kreator kapitału ludzkiego. Warszawa: Polskie

Wydawnictwo Ekonomiczne.

Judge, T.A., Bono, J.E., Locke, E.A. (2000). Personality and Job Satisfaction: The Mediating Role of Job Characteristics. Journal of Applied Psychology, 85(2), 237–249. https://doi.org/10.1037/0021-9010.85.2.237

Judge, T.A., Klinger, R. (2008). Job Satisfaction: Subjective Well-being at Work. W: M. Eid, R. Larsen (red.), The Science of Subjective Well-being (s. 393–413). New York: Guilford Publications.

Jurek, P. (w druku). Właściwości psychometryczne skali SAT-20 – nowego narzędzia do pomiaru satysfakcji z pracy. Zarządzanie Zasobami Ludzkimi.

Lewandowski, G.W., Jr., Aron, A. (2002). The Self-expansion Scale: Construction and Validation. Referat zaprezentowany na III Annual Meeting of the Society of Personality and Social Psychology, Savannah, GA, USA.

Luthans, F. (2011). Organizational Behavior. An Evidence--based Approach (wydanie 12). New York: McGraw-Hill.

Makin, P., Cooper, C., Cox, Ch. (2000). Organizacje a kontrakt psychologiczny. Zarządzanie ludźmi w pracy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Marsh, H.W. (1994). Confirmatory Factor Models of Factorial Invariance: A Multifaceted Approach. Structural Equation Modeling, 1(1), 5–34. https://doi.org/10.1080/10705519409539960

Mashek, D.J., Aron, A., Boncimino, M. (2003). Confusions of Self with Close Others. Personality and Social Psychology Bulletin, 29(3), 382–392. https://doi.org/10.1177/0146167202250220

Mattingly, B.A., Lewandowski, G.W., Jr. (2013a). The Power of One: Benefits of Individual Self-expansion. The Journal of Positive Psychology, 8(1), 12–22. https://doi.org/10.1080/17439760.2012.746999

Mattingly, B.A., Lewandowski, G.W., Jr. (2013b). An Expanded Self is a More Capable Self: The Association between Self-concept Size and Self-efficacy. Self and Identity, 12(6), 621–634. https://doi.org/10.1080/15298868.2012.718863

Mattingly, B.A., McIntyre, K.P., Lewandowski, G.W., Jr. (2012). Approach Motivation and the Expansion of Self in Close Relationships. Personal Relationships, 19(1), 113–127. https://doi.org/10.1111/j.1475-6811.2010.01343.x

McIntyre, K.P., Mattingly, B.A., Lewandowski, G.W., Jr., Simpson, A. (2014). Workplace Self-expansion: Implications for Job Satisfaction, Commitment, Self-concept Clarity, and Self-esteem among the Employed and Unemployed. Basic and Applied Social Psychology, 36(1), 59–69. https://doi.org/10.1080/01973533.2013. 856788

Meyer, J.P., Allen, N.J. (1991). A Three-component Conceptualization of Organizational Commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61–89. https://doi.org/10.1016/1053-4822(91)90011-Z

Milfont, T.L., Fisher, R. (2010). Testing Measurement Invariance across Groups: Applications in Cross-cultural Research. International Journal of Psychological Research, 3(1), 111–121. https://doi.org/10.21500/20112084.857

R Development Core Team (2012), R: A Language and Environment for Statistical Computing. R Foundation for Statistical Computing. Vienna. Pobrane z: http://www.R-project.org/.

Reykowski, J. (2013). Różnice mentalności jako źródła ideologicznych konfliktów. Nauka, 3, 17–43.

Robbins, S.P., Judge, T.A. (2013). Organizational Behavior (wydanie 15). New Jersey: Prentice Hall.

Rosseel, Y. (2012). lavaan: An R Package for Structural Equation Modeling. Journal of Statistical Software, 48(2), 1–36. https://doi.org/10.18637/jss.v048.i02

Saks, A.M. (2002). Antecedents and Consequences of Employee Engagement. Journal of Managerial

Psychology, 21(7), 600–619. https://doi.org/10.1108/02683940610690169

Satorra, A., Bentler, P.M. (1994). Corrections to Test Statistics and Standard Errors in Covariance Structure Analysis. W: A. von Eye, C.C. Clogg (red.), Latent Variables Analysis: Applications for Developmental Research (s. 399–419). Thousand Oaks, CA: Sage.

Schaufeli, W., Bakker, A. (2004). Utrecht Work Engagement Scale: Preliminary Manual. Occupational Health Psychology Unit, Utrecht University. Pobrane z: www.wilmarschaufeli.nl.

Schaufeli, W.B., Salanova, M., González-Romá, V., Bakker, A.B. (2002). The Measurement of Engagement and Burnout: A Two Sample Confirmatory Factor Analytic Approach. Journal of Happiness Studies, 3(1), 71–92.

Seibert, S.E., Silver, S.R., Randolph, W.A. (2004). Taking Empowerment to the Next Level: A Multiple-level Model of Empowerment, Performance, and Satisfaction. Academy of Management Journal, 47(3), 332–349. https://doi.org/10.2307/20159585

Smith, E.R. (2002). Overlapping Mental Representations of Self and Group: Evidence and Implications. W: J.P. Forgas, K.D. Williams (red.), The Social Self: Cognitive, Interpersonal and Intergroup Perspectives (s. 21–35). New York: Psychology Press.

Spector, P.E. (1997). Job Satisfaction: Application, Assessment, Causes, and Consequences. Thousand Oaks, CA: Sage.

Thomas, A., Buboltz, W.C., Winkelspecht, C.S. (2004). Job Characteristics and Personality as Predictors of Job Satisfaction. Organizational Analysis, 12(2), 205–219. https://doi.org/10.1108/eb028993

Wright, S.C., Aron, A., Tropp, L.R. (2002). Including Others (and Groups) in the Self: Self-expansion and Intergroup Relations. W: J.P. Forgas, K.D. Williams (red.), The Social Self: Cognitive, Interpersonal and Inter-group Perspectives (s. 343–368). New York: Psychology Press.

Wright, T.A., Bonett, D.G. (2002). The Moderating Effects of Employee Tenure on the Relation between Organizational Commitment and Job Performance: A Meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 87(6), 1183–1190. https://doi.org/10.1037//0021-9010.87.6.1183

Wróbel, M., Rybicka, Z., Jobczyk, S., Kowalska, M., Gawarzyńska, M., Karolak, A. (2014). Pomiar bliskości interpersonalnej z wykorzystaniem polskiej wersji Unidimensional Relationship Closeness Scale oraz wskaźników behawioralnych. Studia Psychologiczne, 52(3), 35–51.

Zalewska, A.M. (2003). Skala satysfakcji z pracy – pomiar poznawczego aspektu ogólnego zadowolenia z pracy. Acta Universitatis Lodziensis Folia Psychologica, 7, 49–61.

Zbieg, A., Słowińska, A., Żak, B. (2015). Siła relacji interpersonalnej: wstępna weryfikacja koncepcji i metody pomiarowej. Psychologia Społeczna, 3(34), 335–351.

Xu, X., Floyd, A.H.L., Westmaas, J. L., Aron, A. (2010). Self-expansion and Smoking Abstinence. Addictive Behaviors, 35(4), 295–301. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2009.10.019

Xu, X., Leahey, T.M., Boguszewski, K., Krupel, K., Mailloux, K.A., Wing, R.R. (2016). Self-expansion is Associated with Better Adherence and Obesity Treatment Outcomes in Adults. Annals of Behavioral Medicine, 51(1), 13–17. https://doi.org/10.1007/s12160-016-9823-7




DOI: https://doi.org/10.15678/PJOEP.2016.10.04

Odniesienia

  • Obecnie nie ma odniesień.